Zatrudnienie obywateli z Ukrainy – Zmiany w przepisach od lipca 2024
Zatrudnienie obywateli z Ukrainy w Polsce stało się istotnym tematem dla pracodawców, zwłaszcza w kontekście trwającego konfliktu zbrojnego na Ukrainie. W wyniku nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która weszła w życie 1 lipca 2024 roku, wprowadzono zmiany w zakresie legalności zatrudnienia, zgłaszania zatrudnienia oraz warunków wynagrodzenia dla pracowników z Ukrainy. Pracodawcy muszą być świadomi nowych przepisów, aby uniknąć sankcji i zapewnić zgodność z prawem.
Nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy – kluczowe zmiany
Zgodnie z nowelizacją ustawy, wprowadzono kilka istotnych zmian, które bezpośrednio wpływają na zatrudnienie obywateli z Ukrainy. Jedną z najważniejszych modyfikacji jest przedłużenie okresu legalności pobytu obywateli Ukrainy w Polsce do 30 września 2025 roku. Przed nowelizacją legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce, którzy przybyli w wyniku działań wojennych, kończył się 30 czerwca 2024 roku.
Zmiana ta daje obywatelom Ukrainy większą pewność i stabilność pobytu w Polsce, a pracodawcom umożliwia dalsze zatrudnianie tych osób na warunkach zgodnych z prawem.
Nowe zasady zgłaszania zatrudnienia – skrócony termin
Jedną z kluczowych zmian, wprowadzonych przez nowelizację, jest skrócenie czasu na zgłoszenie zatrudnienia obywatela Ukrainy do Powiatowego Urzędu Pracy (PUP). Do 1 lipca pracodawcy mieli na to 14 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez obywatela Ukrainy. Nowe przepisy skracają ten termin do 7 dni. Powiadomienie to należy przesłać drogą elektroniczną za pomocą systemu teleinformatycznego PUP, co ma na celu usprawnienie procedur i lepszą kontrolę nad rynkiem pracy cudzoziemców.
Zmiana ta została wprowadzona w związku z nadużyciami, które wykryto podczas kontroli. Skrócenie terminu ma na celu uszczelnienie procesu zatrudniania i ograniczenie nielegalnych praktyk.
Dodatkowe powiadomienia o zmianach warunków pracy
Kolejną nowością jest wymóg zgłaszania do PUP każdej istotnej zmiany w warunkach zatrudnienia obywatela Ukrainy. Pracodawca ma teraz obowiązek powiadomić urząd o:
- Zmianie rodzaju umowy (np. z umowy o dzieło na umowę o pracę),
- Zmianie stanowiska lub rodzaju wykonywanej pracy,
- Zmniejszeniu wymiaru czasu pracy lub liczby godzin,
- Obniżeniu wynagrodzenia.
Pracodawca musi zgłosić te zmiany w ciągu 7 dni od ich wystąpienia. Niezgłoszenie takich modyfikacji lub nieterminowe przesłanie informacji może skutkować uznaniem pracy obywatela Ukrainy za nielegalną, co jest zagrożone karą grzywny od 1000 do nawet 30 000 zł.
Nowe zasady dotyczące minimalnych wynagrodzeń dla pracowników z Ukrainy
Nowe przepisy wprowadzają także surowsze wymogi dotyczące wynagrodzenia obywateli Ukrainy. Zgodnie z nowelizacją, każda osoba zatrudniona w Polsce, w tym obywatele Ukrainy, musi otrzymywać wynagrodzenie równe co najmniej minimalnej stawce krajowej. Pracodawcy mają obowiązek ująć wysokość wynagrodzenia w zgłoszeniu przesyłanym do PUP, a wynagrodzenie to nie może być niższe niż wynagrodzenie minimalne obowiązujące w Polsce.
Przed 1 lipca 2024 roku obowiązywała ta sama zasada, jednak nowelizacja wprowadziła surowszą kontrolę i egzekwowanie przepisów, by zapobiec nadużyciom. Dotychczas obserwowano praktyki obniżania wynagrodzeń poniżej ustawowej minimalnej kwoty, co prowadziło do wyzysku pracowników z Ukrainy. Nowe przepisy mają na celu lepszą ochronę ich praw na polskim rynku pracy i zapobieganie nieuczciwym praktykom.
Wynagrodzenie poniżej minimalnej krajowej grozi pracodawcy karą grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł, a sama praca obywatela Ukrainy będzie traktowana jako nielegalna.
Dlaczego te zmiany są istotne?
Wprowadzone zmiany mają na celu poprawę procedur zatrudniania cudzoziemców i ochrony obywateli Ukrainy przed nadużyciami ze strony pracodawców. Zwiększenie kontroli nad wynagrodzeniami i czasem zgłaszania zatrudnienia ma na celu przeciwdziałanie wyzyskowi pracowników, którzy często znajdują się w trudnej sytuacji życiowej.
Jednocześnie wprowadzenie surowszych przepisów dla pracodawców, w tym skrócenie czasu na zgłoszenie zatrudnienia i obowiązek zgłaszania zmian w warunkach pracy, ma na celu zmniejszenie ryzyka nielegalnego zatrudnienia.
Podsumowanie
Zatrudnienie obywateli z Ukrainy w Polsce po 1 lipca 2024 roku wymaga od pracodawców przestrzegania nowych przepisów. Skrócenie czasu na zgłoszenie zatrudnienia, obowiązek informowania o zmianach w warunkach pracy oraz surowe przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia są kluczowe, aby uniknąć sankcji i zapewnić legalność zatrudnienia. Dbałość o przestrzeganie przepisów jest nie tylko obowiązkiem pracodawcy, ale również narzędziem do ochrony praw pracowników z Ukrainy na polskim rynku pracy.
Podstawa prawna
Ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 167).