System kaucyjny w Polsce – kluczowe informacje dla przedsiębiorców
Już od 2025 roku w Polsce wprowadzony zostanie nowy system kaucyjny, mający na celu zwiększenie poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych. W związku z tym część odpadów, które do tej pory były zbierane razem z odpadami komunalnymi, będzie podlegała nowym zasadom. Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Co to jest kaucja i jak działa?
Kaucja to opłata, którą płaci klient przy zakupie napoju w opakowaniu jednorazowym lub wielokrotnego użytku. Kwota ta zostanie zwrócona po oddaniu pustego opakowania w odpowiednim punkcie. System ten ma obejmować:
- Jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów.
- Szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
- Metalowe puszki o pojemności do 1 litra.
Opakowania te będą oznakowane, aby poinformować klienta o wysokości kaucji. Warto dodać, że przy zwrocie opakowania paragon nie będzie potrzebny – wystarczy, że butelka lub puszka będzie odpowiednio oznaczona.
Obowiązki handlowców i przedsiębiorców
Każda jednostka handlowa, która sprzedaje napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, będzie musiała pobierać kaucję. W przypadku sklepów o powierzchni powyżej 200 m² zwrot pustych opakowań będzie obowiązkowy. Mniejsze sklepy (poniżej 200 m²) mogą dobrowolnie przystąpić do systemu i zbierać puste opakowania, ale nie jest to ich obowiązkiem.
Ponadto, przedsiębiorcy wprowadzający napoje na rynek będą musieli osiągać określone poziomy selektywnej zbiórki opakowań i odpadów opakowaniowych. Odpowiedzialność za system będzie spoczywać na podmiotach reprezentujących te firmy, które zajmą się ewidencją i rozliczaniem kaucji.
Finansowanie systemu kaucyjnego
System kaucyjny będzie finansowany w dwóch głównych źródeł:
- Z niezwróconych kaucji, czyli kwot pozostających po sprzedaży napojów, gdy klient nie odda opakowania.
- Ze sprzedaży materiałów uzyskanych z recyklingu.
Koszty operacyjne systemu, w tym zbiórka, transport i rozliczanie, będą pokrywane przez przedsiębiorców wprowadzających napoje na rynek. Rozliczenia finansowe między firmami a podmiotem reprezentującym będą dokonywane co miesiąc.
Kaucje dla różnych opakowań – ile wyniesie?
- Butelki jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów – 0,50 zł.
- Puszki metalowe o pojemności do 1 litra – 0,50 zł.
- Szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra – 1,00 zł.
Podstawy prawne
System kaucyjny w Polsce jest uregulowany ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r.